Wat merkt mijn naaste van mijn bewogenheid?

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan ... Een verhaal, dat Jezus vertelt aan een Joodse wetgeleerde. Een overbekend verhaal dat altijd aangehaald wordt wanneer het gaat om omzien naar je naaste. Toen we het vanmorgen lazen, werd mijn aandacht ineens gevestigd op vier woorden: "met innerlijke ontferming bewogen" (Lukas 10:33)

Een man is slachtoffer geworden van een roofoverval en ligt halfdood aan de kant van de weg. Even later komt er een priester voorbij; gezalfd voor zijn bediening. "Gezalfd om een blijde boodschap te brengen aan de zachtmoedigen" en "gezonden om te verbinden de gebrokenen van hart." (Jesaja 61:1) Maar helaas ... "toen hij hem zag, ging hij aan de overkant voorbij." (Lukas 10:31) Maar gelukkig ... Er komt ook nog een Leviet voorbij. Eveneens een geroepen dienaar van God met een speciale taak en, net als de priester, verantwoordelijk voor het onderwijs over en de uitvoering van de wet. Maar helaas ... "toen hij op die plek kwam en hem zag, ging hij aan de overkant voorbij." (Lukas 10:32)

En dan komt er een Samaritaan, een vijand dus! Als de priester en de Leviet het al af laten weten, dan zeker de Samaritaan! Maar ... "toen hij hem zag, was hij met innerlijke ontferming bewogen." (Lukas 10:33) Wat een contrast met de andere twee voorbijgangers! Alledrie zien ze hetzelfde, maar de priester en de Leviet kijken met hun ogen en de Samaritaan met zijn hart! De priester en de Leviet maken een keuze met hun hoofd, maar de Samaritaan met zijn hart.

Strijden met opgeheven handen brengt je de overwinning!

Een achterhoedegevecht ... Zo noemen we het wanneer iemand verwoede pogingen doet om een al verloren strijd alsnog te winnen of om alsnog gelijk te krijgen. Het is eigenlijk zinloos, maar iemand wil zich niet gewonnen geven. De geschiedenis leert, dat juist zo'n achterhoedegevecht enorm verwoestend kan zijn en veel slachtoffers met zich mee brengt ...

Wanneer er gestreden wordt, gaan vaak de sterksten vaak voorop. Dat zijn degenen die naar het front gestuurd worden. Dat betekent automatisch, dat de achterhoede bestaat uit alle mensen die zwak zijn om welke reden dan ook. Mensen die ziek zijn, gewond zijn, lichamelijke ongemakken hebben of psychische nood hebben. Wil je als vijand toeslaan en veel schade aanrichten, dan is dát de ideale plek om toe te slaan! En hoewel er vaak wel sterke strijders achterblijven, zijn ze vaak in de minderheid en onvoldoende in staat om weerstand of bescherming te bieden.

In de Bijbel lezen we ook over zulke achterhoedegevechten. Bijvoorbeeld: "Denk aan wat Amalek u onderweg aangedaan heeft, toen u uit Egypte wegtrok: hij ontmoette u onderweg en overviel bij u in de achterhoede alle zwakken achter u, terwijl u moe en uitgeput was; en hij vreesde God niet." (Deuteronomium 25:17-18) Een uitgebreider verslag hiervan vinden we in Exodus.

Oogsten is geen keuzeopdracht

De laatste tijd ga ik regelmatig de straat op om het evangelie te vertellen. Voorheen was dat echt een taboe voor mij ... Ik had een hele serie argumenten waarom dat niets voor mij was. In de afgelopen tijd heeft God al die argumenten één voor één omvergehaald. En Hij heeft me er bewust van gemaakt, dat ik meer met mijzelf bezig was, dan met de ánder. Dat ik niet de straat op ging had alles te maken met mijn eigen angst. En de argument die ik had om het niet te doen, waren uiteindelijk allemaal er op gericht om mijn eigen geweten te sussen.

Maar God had andere plannen ... Hij bepaalde mij op verschillende manieren er bij, dat het niet langer om mij moest draaien, maar om Hém. Zie bijvoorbeeld mijn eerdere overdenking 'Wat als ik wél had gedurfd?' Ook als ik eerdere overdenkingen terug lees, dan merk ik dat God al veel langer bezig is om me daar bewust van te maken. Confronterend wel ... dat het zo lang moet duren om mij in beweging te krijgen ...

Mijn vrouw gaat al langer de straat op met enkele anderen. Haar verhalen raakten me! Mensen die God de rug toe hebben gekeerd, maar door het gesprek daar toch weer over willen gaan nadenken. Jongeren die eigenlijk niets over Jezus weten en heel graag meer willen weten. Moslims, die voor het eerst horen van een liefdevolle God en Jezus leren kennen als hun Verlosser. Maar ook mensen die niets, maar dan ook niets met het geloof te maken willen hebben. Of mensen voor wie god 'iets' is dat overal in aanwezig is; in mensen, in de natuur, in voorwerpen.

Aan de slag met mijn gaven!

Wanneer Jezus onderwijs gaf, deed Hij dat vaak in de vorm van een gelijkenis. Een verhaal waarin Hij een bepaalde boodschap verpakte; vaak een herkenbare situatie. Juist daarom staan ze vaak ook al in kinderbijbels beschreven. De meeste gelijkenissen zijn daardoor zó bekend, dat de meeste mensen die met de Bijbel opgegroeid zijn de gelijkenissen in het kort zo kunnen navertellen.

Juist door die overbekendheid is er ook een gevaar. Namelijk dat je aan belangrijke zaken voor gaat. Ik werd me daar van bewust toen we in de kerk een stukje lazen van de gelijkenis van de ponden (Lucas 19). Het lijkt in deze gelijkenis vooral te draaien om de dienaar die, in tegenstelling tot de anderen, niets gedaan heeft met de ponden, die hij gekregen had. Hij krijgt er flink van langs! Het gaat veel dieper dan alleen de boodschap dat je je gaven moet inzetten. Het is een gelijkenis op het scherpst van de snede; over leven en dood!

Toen ik deze gelijkenis nog eens goed door las en overdacht, ging er een wereld voor me open. Want er staat nog zoveel meer in deze gelijkenis! Maar ook om deze gelijkenis heen! Zeker wanneer je verbanden gaat leggen met andere gedeelten uit de Bijbel.

Wie vrees ik nog; mooie woorden of realiteit?

Ik schrijf deze overdenking daags na de aanslagen in Parijs, Beiroet en Libanon. Wat een afschuwelijke gebeurtenis! Woorden schieten tekort om dit te beschrijven ... Dit is wat 'haat' doet met een mens! En de verleiding is groot om haat met haat te beantwoorden ... Dat is precies waar satan op uit is: verdeeldheid en haat zaaien, zodat hij kan oogsten ...

Jezus kent de motieven van satan als geen ander ... En juist daarom leert Hij mij ook hoe ik het kwaad kan ontmaskeren. Jezus leert mij een andere manier van denken. Omdenken noemen we dat tegenwoordig ... Niet doen, wat satan verwacht dat je gaat doen, maar juist het tegenovergestelde!

"Maar Ik zeg u: Heb uw vijanden lief; zegen hen die u vervloeken; doe goed aan hen die u haten; en bid voor hen die u beledigen en u vervolgen; zodat u kinderen zult zijn van uw Vader." (Matteüs 5:44-45) Het is nogal wat, wat Jezus hier zegt! Het gaat lijnrecht in tegen hoe ik als mens geneigd ben te reageren. Een neiging die er is sinds de mens de wijsheid van satan verkoos boven de wijsheid van God (Genesis 3!).

Wandelen met God

Over Henoch lees ik, dat hij "wandelde met God". (Genesis 5:24 HSV) In de NBV staat, dat hij "leefde in nauwe verbondenheid met God". Paulus zegt over hem: "Door zijn geloof werd Henoch naar elders overgebracht, om niet te hoeven sterven; hij werd niet meer gevonden, omdat God hem had weggenomen. Hij stond immers al vóór zijn opneming bekend als iemand in wie God vreugde vond." (Hebreeën 11:5) Zijn geloof is cruciaal! Zijn geloof was de basis om te kunnen "wandelen met God" en dat was voor hem een bron van zegen. "Zonder geloof is het onmogelijk God vreugde te geven; wie hem wil naderen moet immers geloven dat hij bestaat, en wie hem zoekt zal door hem worden beloond." (Hebreeën 11:6)

Vluchtelingen zijn een zegen!

Ik ben blij met de Bijbel! Het helpt me elke dag weer om met andere ogen te kijken naar de wereld om mij heen, naar gebeurtenissen in mijn persoonlijke leven en op het wereldtoneel. Neem bijvoorbeeld het vluchtelingenvraagstuk ... 

In de vorige overdenking stond ik stil bij Christenen, die moeten vluchten vanwege hun geloof. Wat is het belangrijk om stil te staan bij de geestelijke strijd die daarin zichtbaar wordt. Paulus schrijft: "Onze strijd is niet gericht tegen mensen maar tegen hemelse vorsten, de heersers en de machthebbers van de duisternis, tegen de kwade geesten in de hemelsferen." (Efeziërs 6:12) Wat wordt het donker in een land wanneer er steeds minder mensen overblijven, die het Licht van Gods liefde kunnen laten stralen! En juist daarom is de oproep van Paulus: "De nacht loopt ten einde, de dag nadert al. Laten we ons daarom ontdoen van de praktijken van de duisternis en ons omgorden met de wapens van het licht." (Romeinen 13:12)

Jezus ontvangen
Het is een belangrijk, en misschien wel onderbelicht, aspect van het 'vluchtelingenprobleem'! Maar er is meer! De vluchtelingen laten mij in de spiegel kijken. Voor wie ben ik een naaste? Jezus zegt: "Ik verzeker jullie: alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan."? Wat betekent dat voor mijn houding richting vluchtelingen? Zal Jezus straks van mij zeggen: "Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op, ik was naakt, en jullie kleedden mij. Ik was ziek en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe." (Matteüs 25:35-36)? Met andere woorden: In mijn houding naar vluchtelingen wordt mijn houding naar Jezus zichtbaar. Eerlijk gezegd schrok ik toen ik dit tot me door liet dringen ... Elke dag kijk ik uit naar Jezus' terugkomst. Maar Jezus maakt hier duidelijk: 'Als je vluchtelingen niet met open armen ontvangt, dan kun je mij ook niet ontvangen.' Confronterend! Ik heb nog een lange weg te gaan ...